آهوتربت جامطبیعتفاطمه آبنوسمحیط زیستمقاله

خطر از بین رفتن زیستگاه آهو در شهرستان تربت جام

زیستگاه آهو

زیستگاه محلی است که جانوران در آن زندگی می کنند ، معمولا در هر زیستگاهی هر آنچه که حیوانات بدان برای ادامه حیات نیاز دارند ، یافت می شود مانند آب ، غذا ، پناهگاه و …
آهو یکی از حیوانات زیبا و دوست داشتنی و بی آزاری هستند که در زیستگاه ها زندگی می کنند ، آهو ها حیواناتی گیاه خوار و نشخوار کننده هستند که حس بویایی و بینایی قوی دارند و غالبا بطور گروهی زندگی می کنند و از گله های کوچک و گاه بزرگ تشکیل شده اند .

خطر از بین رفتن زیستگاه آهو در شهرستان تربت جام

این حیوانات معمولا در روز ها و گاهی شب ها فعالیت دارند و دارای مهاجرت فصلی زمستانی به مناطق گرمسیر می باشند . سرعت آهو ها بسیار بالا است و هنگامی که شروع به دویدن می کنند ، مسیر مشخصی را برای خود بر می گزینند . آهو ها حیوانات سریع السیر و چابکی هستند و هنگامی که درباره آهو صحبت به میان می آید بیش از هر چیزی سرعت و چابکی این حیوان زیبا به ذهن خطور می کند ؛ این حیوانات می توانند بطور ناگهانی سرعت خود را به 97 کیلومتر یا 60 مایل در ساعت برسانند و یا هنگام دویدن سرعت خود را روی 48 کیلومتر یعنی 30 مایل در ساعت نگه دارند . طول عمر آهو ها تقریبا 12 سال است .

برا تغذیه از علوفه و بوته ها و حتی از مزارع کشاورزی استفاده می کنند . این حیوانات در پاییز جفتگیری می کنند و مدت زمان بارداری آهو ماده 5 تا 6 ماه است و 2 تا 3 تا بچه به دنیا می آورند و وزن ایده آل بچه آهو ها 3 کیلو گرم است که تا 5 ماهگی از شیر مادر تغذیه می کنند و در نهایت پس از گذشت 2 سال ، بالغ می شوند . در کشور ایران از جمله طعمه خواران طبیعی این گونه کمیاب می توان به پلنگ ، یوز پلنگ ، کاراکال و گرگ اشاره نمود .

خطر از بین رفتن زیستگاه آهو در شهرستان تربت جام

آهو در ایران یکی از حیواناتی است که معمولا در زیستگاه های استپی و نیمه بیابان و همچنین دشت های مسطح زندگی می کند . در گذشته این حیوان زیبا در بسیاری از دشت های ایران به وفور یافت می شد اما امروز به دلیل شکار بی رویه و همچنین کاهش زیستگاه ها از تعداد این گونه کم شده است و فقط در مناطق تحت حفاظت می توان این حیوان را مشاهده کرد .

یکی از مناطقی که در ایران زیستگاه حیوانی زیبا به نام آهو بوده است ، شهرستان تربت جام است . دشت های شهرستان تربت جام در گذشته یکی از مهمترین زیستگاه های آهو در استان خراسان رضوی و همچنین در کشور به حساب می آمد و تعداد زیادی از آهوان در دشت های این منطقه می زیستند ؛ اما متاسفانه شکار های بی رویه و هر روزه غیر مجاز در این منطقه باعث شد تا روز به روز از تعداد این حیوان کاسته شود تا حدی که جمعیت این حیوان تا مرز نابودی پیش رفت و حتی تا اواخر دهه شصت ، تعداد اندکی که از این گونه زیبا باقی مانده بود ، به دلیل کم توجهی مسئولان و همچنین افراد محلی که با دیدن این حیوان زیبا به شکار آن می پرداختند ، کاملا نسل آهو از دشت های تربت جام منقرض گردید .

سرانجام در سال 1387 با پیشنهاد اداره محیط زیست تربت جام طرح تکثیر در اسارت آهو با هدف تکثیر و معرفی مجدد این گونه به زیستگاه های آهو ، مطرح گردید و سایتی با مساحت حدود 18 هکتار در این منطقه تاسیس شد ؛ پس از تاسیس سایت تکثیر آهو ، 8 عدد آهو از پناهگاه حیات وحش شیر احمد سبزوار زنده گیری شد و 3 عدد آهو که از متخلفان و شکارچیان در گناباد و بجستان کشف و ضبط شده بود ، به سایت تکثیر تربت جام انتقال یافت .

خطر از بین رفتن زیستگاه آهو در شهرستان تربت جام

سایت مربوط به تکثیر آهو از سال 1388 با تعداد 11 آهو ، فعالیت خود را آغاز نمود و با توجه به مراقبت های محیط بانان این منطقه بصورت شبانه روزی و همچنین ایجاد شرایطی مناسب برای زندگی و تغذیه خوب ، تعداد آهو ها در سال 1392 به 42 راس افزایش یافت ؛ همچنین در سال 1388 بعنوان سایت برتر استان خراسان رضوی معرفی شد . برای نخستین بار 11 راس از آهو ها در فروردین سال 1392 رها شدند و بار دیگر بر اساس طرح موفقیت آمیز مرحله نخست رها سازی ، پس از گذشت 8 ماه ، 17 راس دیگر از آهو ها در زیستگاه این منطقه رها شدند .

در طرح مربوط به تکثیر آهو ها یکسری بدبینی هایی از سوی کارشناسان دیده شد ، اما باید گفت در حال حاضر با اینکه تقریبا 7 سال از نخستین مرحله رها سازی آهو ها گذشته اما این حیوانات به خوبی با شرایط زیستگاه مربوط به خود عادت نموده و به خوبی سازگار شده اند و همچنین به زاد و ولد پرداخته اند . مردم در این منطقه نیز خیلی خوب از زمان شروع رها سازی ، با اداره محیط زیست همکاری داشته اند و کمک شایانی در حفظ نسل این گونه دوست داشتنی ، کرده اند .

خطر از بین رفتن محیط زیست آهو در شهرستان تربت جام

رئیس اداره حفاظت محیط زیست تربت جام بیان کرد : در سال 99 ، نسل یازدهم آهو در شهرستان تربت جام در منطقه سایت آهوی چشمه گل ، متولد شده و در حال حاضر 7 راس از این گونه جانوری در این سایت در حال نگهداری است که فضای مناسبی را برای انجام تحقیقات علمی برای دانش آموزان ، دانشجویان و پژوهشگران محترم فراهم نموده است .

جواد دامن پاک ، رئیس اداره حفاظت محیط زیست تربت جام افزود : دشت چشمه گل تربت جام ، با توجه به وسعت و گونه های جانوری مختلف که در آن در حال پرورش هستند به منطقه شکار و تیراندازی ممنوع به اداره کل حفاظت محیط زیست پیشنهاد شده است .

مطالعات و تحقیقات در زمینه گونه های علفخوار بویژه آهو ، ایجاد سایت مناسب گردشگری و تماشای حیات وحش ، ایجاد اشتغالی پایدار از طریق جذب امکانات و توسعه فعالیت های گردشگری برای روستائیان از جمله اهداف راه اندازی سلیت پرورش آهو در منطقه چشمه این شهرستان بوده است .

نویسنده: فاطمه آبنوس

مقاله های خانوم فاطمه آبنوس را در این لینک دنبال کنید.

ما را در تلگرام و اینستا دنبال کنید

تبلیغات

لینک تلگرام

لینک اینستا

 

مشاهده بیشتر

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

همچنین ببینید
بستن
دکمه بازگشت به بالا