بیماری

سرطان چیست؟انواع و علل بروز سرطان

سرطان

سرطان چیست؟انواع و علل بروز

احتمال مبتلا شدن به این بیماری در همه سنین وجود دارد اما با بالا رفتن سن اعتماد مبتلا شدن بیشتر می‌شود که باعث ۱۳ درصد عوامل مرگ و میر انسانها می باشد.
علم پزشکی سال های بسیار زیادی است که در پی یافتن علت و درمان مناسبی برای بزرگترین غول خود سپری کرده است سرطان بیماری پیچیده و غیرقابل پیش بینی می باشد.

به همین دلیل هیچ بخشی از پزشکی هنوز نتوانستند با قاطعیت علت اصلی آن را پیدا کند و اینکه چرا بعضی از سرطان‌ها درمان میشود و بعضی دیگر به سرعت مریض را از بین میبرد و اینکه چرا علم پزشکی نمی تواند راه پیشگیری و درمان صددرصدی این بیماری را پیدا کند و هزاران چرای دیگر پشت پرده این بیماری عجیب نهفته است.

به زبان عامیانه می توان سرطان را با غول شکست ناپذیر پزشکی نامید قولی که هنوز هیچ پزشکی نتوانسته آن را از پای در بیاورد و شکست دهد.

در این بخش می خواهیم نگاهی کلی به پدیده این بیماری و علل و انواع آن داشته باشیم.

سرطان چیست؟

سرطان به مجموعه بیماریهای گفته می شود که از تکثیر مهار نشده سلول ها به وجود می آید سلول های سرطانی از ساز و کارهای عادی تغذیه می کنند و رشد سلول ها جدا می افتد علت دقیق این پدیده مشخص نشده است ولی احتمال دارد عواملی مثل عامل ژنتیکی و مواردی که باعث اختلال در فعالیت سلول ها می شوند.

در هسته سلول اشکال وارد کند از جمله این موارد می‌توان از مواد رادیواکتیو، مواد شیمیایی و سمی یا تابش بیش از اشعه های مانند نور آفتاب نام برد در یک جاندار سالم همیشه بین تعداد تقسیم سلول مرگ طبیعی سلولی و تمایز یک تعادل وجود دارد محققان انگلیسی در تحقیقات خود دریافتند که عدم توازن های غیر ژنتیکی پروتئین باعث رشد خارج از کنترل تومور می شود.

نئوپلاسم

سرطان شامل همه انواع تومورهای بدخیم میشود که در علم پزشکی آنها را بیشتر به نام نئوپلاسم می‌شناسند.

زمانی که یکی از سلول های بدن در اثر شرایط مختلف دچار رشد غیرطبیعی و موجب رشد غیرعادی سلول های دیگر می شوند این عمل در نهایت موجب به تولید تومور می شود تا آن قسمت را از کار می‌اندازد و قسمتهای دیگر نیز سرایت می کند

احتمال بروز سرطان در سنین مختلف وجود دارد ولی با بالا رفتن سن احتمال ابتلا به سرطان بیشتر می‌شود سرطان موجب ۱۳ درصد عوامل مرگ و میر انسانها است.

سرطان تنها ویژه انسان ها نیست همه جانوران و گیاهان پرسلولی ممکن است به سرطان مبتلا شود سرطان بیماری پیشرونده است و گفته می‌شود ۷۰ درصد مرگ‌های ناشی از سرطان در کشورهای در حال توسعه رخ می دهد این در شرایطی است که مرگ و میر در کشور های پیشرفته و توسعه یافته که روند افزایشی را می گذرانند به خوبی تحت کنترل درآمده است.

مرگ و میر سرطان در جهان

میزان مرگ و میر در اثر سرطان در انواع مختلف آن و در کشورهای مختلف متفاوت است و با هم فرق می‌کند برای مثال میزان مرگ که بر اثر سرطان معده در رخ میدهد در ژاپن ۷ و ۸ برابر آمریکاست در مقابل میزان مرگ و میر ناشی از سرطان ریه در آمریکا کمی بیشتر از ۲ برابر ژاپن است مرگ و میر ناشی از پوست که بیشتر به علت ملانوم بدخیم است در نیوزلند شش برابر شایعتر ایسلند است

که مهمترین علت آن تفاوت دربرز قرار گرفتن در نور خورشید است.

متداول ترین نوع

سرطان پستان و پروستات به ترتیب از متداول ترین انواع سرطان در زنان و مردان است و سرطان ریه در زنان در حال افزایش است به طور کلی سرطان ها به سه دسته عمده تقسیم می شوند.

کارسینوم: به سرطان‌های گفته می‌شود که از سلول‌هایی که سازنده پوست هستند و یا لای داخلی اعضا را پوشش می دهند و یا سازنده قدرت هستند منشا می گیرند.

سارکوم: این نوع سرطان از بافت همبند مثل غضروف استخوان و ماهیچه میگیرد به همین دلیل سرطان ماهیچه و سرطان استخوان را در هر نقطه از بدن سارکوم میگویند.

لوسمی و لنفوم ها: از سلولهای تشکیل دهنده خون و سلول های ایمنی بدن منشا می گیرند.

شایعترین نوع این بیماری در کشورهای غربی

سرطان پوست و سرطان سینه، ریه ،پروستات، روده بزرگ، مثانه و رحم از شایعترین سرطانها در کشورهای غربی هستند.
سرطان سینه از بافت پستان آغاز می‌شود یکی از علائم سرطان سینه می‌تواند یک توده در سینه تغییر در شکل سینه گودی پوست ترشح مایع از نوک سینه یا پوسته شدن قسمتی از پوست باشد

در مواردی هم این بیماری در اندامهای دیگر افراد گسترش پیدا می کند این علامت می توانند درد استخوان غدد لنفاوی متورم تنگی نفس یا یرقان باشد.

عوامل خطر ابتلا به سرطان سینه چه چیزهایی هستند

این عوامل می تواند از از عدم تمرین فیزیکی نوشیدن نوشیدنی های الکلی درمان جایگزین شدن یا بچه دار نشدن دلیل حدود ۵ تا ۱۰ درصد از موارد ابتلا به این ژن هایی هستند که از والدین فرد به اسم رسیدند.
سرطان پروستات پیشروی سرطان در پروستات است که غده های دستگاه تناسلی مردان است اکثر سرطان های پروستات آرام رشد می‌کنند اما بعضی نسبتاً سریع رشد می کنند

سلول‌های سرطانی ممکن است از پروستات پیشروی و به دیگر بخش های بدن برسد به ویژه استخوان‌ها و گره‌های لنفاوی فی این بیماری ممکن است در اول نشانه به خصوصی نداشته باشد اما در مراحل پیشرفته تر می تواند مشکلاتی را در ادرار کردن خون در ادرار یا درد در ناحیه لگن و کمر هنگام ادرار به وجود آورد.

علل بروز سرطان

همانگونه که قبلاً گفته شد سرطان علت ثابت و مشخص و خاصی ندارد در بعضی افراد سابقه خانوادگی و ژنتیکی باعث به وجود آمدن این بیماری می‌شود و در بعضی دیگر یک جهت ژنتیکی از چند نسل قبل تر است اما بعضی افراد که هیچ سابقه خانوادگی ندارند

ممکن است به دلایل عصبی یا یک شوک ناگهانی و در اثر تغذیه ناسالم به این بیماری مبتلا شوند و از سوی دیگر افرادی هستند با زندگی کاملاً سلامت به طور ناگهانی دچار این بیماری می‌شوند و مبتلا می گردد.

با این اوصاف به هیچ عنوان نمی توان علت مشخصی برای این بیماری پیدا کرد از نظر پزشکی یک سلول طبیعی ممکن است بدون هیچ دلیل روشنی به یک سلول سرطانی تبدیل شود.

در بعضی موارد تبدیل در اثر مواجهه مداوم با مواد سرطان زا مانند الکل و دخانیات صورت می گیرد شکل ظاهری و نیز عملکرد سلولهای سرطانی شده با سلولهای طبیعی فرق میکند این جهش یا تغییر به وجود آمده در DNA یا ماده ژنتیکی سلول اتفاق می افتد.

تغییر DNA یک سلول

وقتی DNA یک سلول تغییر می‌یابد آن سلول با سلول‌های سالم کنار خود فرق می‌کند و دیگر کار سلول‌های طبیعی بدن را نمی‌تواند انجام دهد.
سلول های تغییر یافته سرطان از دستور ها و علائم داخلی پیروی نمی کنند سلول های افراد و خود دور می شود نمی فهمد که موقع رشدش باید به پایان برسد تا بمیرد به عبارت دیگر سلول تغییر یافته از دستور ها و علائم داخلی که سلول های دیگر در کنترل و مهار آن هستند پیروی نمی‌کند

و به جای اینکه هماهنگی داشته باشد با سلولهای دیگر خود عمل می کند.

پروفسور پیتر سیستانی از دانشگاه کویین مری میگوید که افزایش موارد سرطان جبران ناپذیر نیست ست و کارهای بسیاری است که می توانیم برای جلوگیری از ابتلا به سرطان انجام دهیم مسائلی در زندگی روزمره مثل چاقی گوشت قرمز یا استفاده از دخانیات خطر ایجاد و رشد تومور را بالا میبر.

داشتن یک روش مناسب برای زندگی میتواند خطر مبتلا شدن به این بیماری را در طول زندگی یک فرد از ۵۰ درصد به ۳۰ درصد کاهش دهد.

بلندی قد افزایش خطر ابتلا به این بیماری

نتایج یک مطالعه بیانگر این است که بلندی قد با افزایش خطر ابتلا به سرطان ارتباط دارد بر اساس این تحقیق خطر مبتلا شدن به سرطان سینه ،پوست و نیز سرطان‌های دیگر در افرادی با قد بلندتر بیشتر از افرادی با قد کوتاه تر می باشد

طبق این نتایج و این مطالعه به ازای هر ۴ اینچ حدود ۱۰ سانتی متر بلندتر بودن قد خطر مبتلا شدن به سرطان در زنان ۱۸ درصد و در مردان ۱۱ درصد بالا میرود.

انواع خوش خیم و بدخیم

شرایط به وجود آمده در فرد می تواند بدخیم یا خوش خیم بودن سرطان را مشخص کند کلی سلول جشن یافته تقسیم می‌شود به دو سلول جدید جشن یافته تبدیل می‌شود

و این روش به همین ترتیب ادامه پیدا می کند تا همانند یک سلول موذی به توده ای از سلولها که تومور نامیده می‌شود تبدیل می‌گردد سلول روشن کند خوش خیم میشود اگر سلول‌های تومور رشد کنند و تقسیم شوند و سلول های طبیعی اطراف خود را از بین ببرند و به نقاط دیگر بدن هم نفوذ کنند تومور بدخیم میشود.

بدترین خطر تومورهای بدخیم توانایی آنها در حمله به بافت‌های سالم و گسترش یافتن در بدن است و این همان متاستاز سرطان است.
رشد تومور ها و بزرگ تر شدن آن هم مانع رسیدن مواد غذایی و اکسیژن به سلول‌های سالم می‌شود و پیشرفت سرطان سلولهای سالم از بین میرود و عملکرد و سلامت بیمار از بین میرود اگر مانع این فرایند نشویم سرطان به مرگ می انجامد.
استفاده نکردن از مشروبات الکلی و دخانیات از عوامل پیشگیری سرطان است.

بالا رفتن سن هم یکی دیگر از عوامل بروز این بیماری است تحقیقات نشان داده است اغلب سرطانها در سنین حدود ۵۵ سال یا بیشتر از آن رخ می دهد همچنین این بیماری می تواند علت اصلی مرگ در میان زنان ۴۰ تا ۷۹ سال و مردان شصت و هفتاد و شش سال باشد سرطان در کودکان کمتر از ۱۵ سال را نیز گرفتار می کند.

این بیماری علت بیش از ده درصد موارد مرگ و میر در این گروه سنی در آمریکا است رسمی حاد نوع سرطان خون و سرطان های دستگاه عصبی مرکزی حدود ۶۰ درصد مرگ و میرها را در این سن باعث می شوند.

نشانه های سرطان:

با وجود این که سرطان بیماری است که نشانه‌های زیادی ندارد و نداشتن درد در روزهای اول بیماری باعث گمراه شدن مریض میشود بیشتر اوقات افراد دیر متوجه بیماری خود می شوند ولی باز هم می توان به چند مورد اشاره کرد.

اینها علائمی هستند که می‌تواند به فهمیدن سریع‌تر بیماری کمک کند.

۱) وجود خون در ادرار یا مدفوع
۲) درد شکم و افسردگی
۳) خونریزی غیرعادی در خانم ها
۴) تغییرات پوستی
۵) تبیان و عفونت پشت سر هم
۶) ضعف و خستگی
۷) کاهش وزن غیر منتظره
۸) مشکل در بلع
درمان و پیشگیری

متاسفانه بیشتر سرطان ها ولی برای پیشروی از رشد و پیشرفت آنها از روشهای جراحی پرتو درمانی، شیمی درمانی، هورمون درمانی، پیوند مغز و استخوان و غیره استفاده می شود

بعضی دیگر این روش ها در زیر ذکر شده است:

درمان بیولوژیکی یا ایمونولوژیک:

شروع کننده بازسازی تحریک هدایت و تقویت سیستم طبیعی دفاعی بدن بیمار است و با استفاده کردن آنتی بادی و هدایت سیستم دفاعی خود بیمار در مبارزه با این بیماری روی می دهد به کار بردن عوامل مانند اینترفرون سلول هایی که فعالیت ضد توموری مستقیم دارند و پادتن های تک تیره رشد سرطان را کم میکند.

درمان فتودینامیک یا بکارگیری رنگ و نور:

در این روش رنگ به داخل یک رگ تزریق و بعد از آن در تمام بدن پخش می شود بعد از چند روز این رنگ ها فقط در سلولهای بدخیم باقی می مانند بعد نور قرمز رنگ لیزری به سلول تابانده می‌شود و رنگ درون سلول سرطانی این نور را به خود جذب می کند این عمل منجر به واکنش فتوشیمیایی که ویرانگر سلول هاست می شود.

سوزاندن ضایعه بدخیم با اشعه لیزر:

در بعضی موارد ضایعه بدخیم سرطان ریه باعث مسدود شدن خشک نای می‌شود در همچنین مواردی پزشک با سوزاندن ضایعه بدخیم با اشعه لیزر راه عبور هوا را برای بیمار باز می کند این روش به گونه کامل نمی تواند باعث از بین رفتن ضایعه بدخیم شود ولی می‌تواند کمکی باشد جهت آسان شدن تنفس در بیمار.

نبودن درمان قطعی

با توجه به اینکه برای این بیماری هنوز درمان قطعی پیدا نشده پس بهترین و عاقلانه ترین کار پیشگیری از آن است اگر از نظر ژنتیکی مورد آزمایش های سالانه قرار بگیرید خیالتان از بابت سلامت داخلی راحت شده و اگر دچار بیماری شده باشید میتوان کارهایی برای درمان انجام داد در ثانی باید از عوامل ایجاد این بیماری هم دوری کنید.

پیشگیری اولیه از این بیماری و دوری کردن از عواملی که سبب می‌شود این بیماری رخ دهد ضروری است اقداماتی برای کم‌کردن خطرات شیوه زندگی استفاده کردن غذاهای غنی از فیبر استفاده از کرم ضد آفتاب و مصرف عوامل پیشگیری شیمیایی عوامل پیشگیری شیمیایی داروها یا ریز مغذی ها مواد معدنی و ویتامین‌ها هستند عوامل دیگر نیز در پیشگیری از این بیماری موثر هستند.

جهت کسب اطلاعات بیشتر در این خصوص به سایت فرهنگی هنری تربت جام مراجعه نمایید.

مشاهده بیشتر

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا