پورعطاییتربت جامدوتاررقص محلیفرهنگ تربت جاممقالهموسیقی محلی

زندگینامه هنرمند استاد غلامعلی پورعطایی

غلامعلی پورعطایی

شرح حال مختصری از زندگی استاد غلامعلی پورعطایی

غلامعلی پورعطایی در سال ۱۳۲۶ در منطقه محمود آباد شهرستان تربت جام از توابع خراسان رضوی متولد شد ، اجداد و خاندان پورعطایی در محمود آباد جان در شماره خانواده ها و خاندان هایی اصیل و نژاده می باشند که همواره یاری رسان افراد ستمدیده و مظلوم و محروم بوده اند ، با توجه به آنچه استاد بیان کردند اجداد ایشان جزء ساکنان خراسان بزرگ بودند و همچنین هر یک از آن ها نگهبان و پاسدار قسمتی از این سرزمین که آن را خراسان بزرگ می نامیدند بوده اند یعنی تقریباً ۲۰۰ سال پیش ، از مناطق بلخ ، بخارا و مرو وارد منطقه تربت جام شدند و ساکن رودخانه جامرود و بخش هایی از منطقه محمودآباد شدند ؛

ایشان بیان کردند که جزء طایفه موری و یا مروی هستند چراکه پیش از این آنها در منطقه تاریخی مرو شهرت داشتند برخی از افرادی که جز بزرگان وی بوده اند می‌توان به نایب باباقلی ، محمود یوزباشی که فرمانده ۱۰۰ نفر سرباز بوده ، توکل ، آشور قلی و در نهایت پدر ایشان با نام غلام حیدر که در شماره افراد هنردوست و خوش ذوق و سلیقه بوده است ، اشاره نمود .

مادر استاد غلامعلی پورعطایی ” لیلی توکل ” نام داشت که زنی خانه‌دار هنردوست و مادری مهربان بود که جناب استاد در دامن پر مهر مادر ش استعداد خود را کشف کرد و به نواختن موسیقی دوتار پرداخت .

دوران کودکی استاد پورعطایی

غلامعلی پورعطایی دوران کودکی خود را در سایه عنایت و توجه پدر و مادر هنر دوست خود سپری کرد منزل پدری ایشان هر هفته شاهد گرد آمدن افرادی هنرمند از سرزمین جام ، باخرز و زورآباد  … بود در نتیجه بزرگ شدن در محیطی فرهنگی باعث شد که ایشان و اطرافیانش نیز به استعداد درونی وی پی ببرند و با تلاش های بیشماری که داشت به نهایت کمال و بالندگی برسد . ایشان نوازنده دوتار و خنیاگر بودند .

یکی از دلایلی که باعث شد استاد غلامعلی پورعطایی به سمت و سوی نوازندگی و خوانندگی برود علاقه خانواده مادری او سبب شد تا ایشان نیز به نوازندگی علاقه مند گردد استاد غلامعلی پورعطایی در نهایت در سن ۹ سالگی دوتاری را از پدرش هدیه گرفت و از همین جا نوازندگی را شروع کرد تا بدان جایی که در نوازندگی شهره عام و خاص شد .

استاد غلامعلی پورعطایی مراحل اولیه نواختن ساز را نزد پدر خویش آموخت اما بعدها به ادامه آموزش در نزد اساتیدی مجرب در منطقه تربت جام پرداخت .

بزرگترین میراث فرهنگی در جامعه ایران

استاد غلامعلی پورعطایی به عنوان یکی از بزرگترین میراث های فرهنگی در جامعه ایران می باشد که از همان دوران کودکی خود به نواختن ساز دوتار ، دهل ، سرنا و دیگر موسیقی های به یاد ماندنی همچون جمشیدی مقام های کوچه باغی ، سرحدی و حرکات موزون آیینی سنتی پرداخته است که هر یک از این ها را با توجه به مناسبت های مختلف در طول سال به اجرا درآورده است .

از اجراهای زیبا و به یاد ماندنی غلامعلی پورعطایی می توان به شاهنامه خوانی های او اشاره کرد که در چندین مراسم آنها را به اجرا درآورد .

در سال ۱۳۴۴ در اوایل جوانی استاد غلامعلی با توجه به شهرتی که در نوازندگی و خوانندگی به دست آورده بود به تهران دعوت شد تا در تالار رودکی همراه با گروه های هنرهای آیینی و سنتی در مقابل سفارتخانه های اروپایی و مجامع هنری و رادیو و تلویزیون و حرکات موزون به سرپرستی هنرمند والا مقام جناب آقای محمد فاروق کیانی پور و سایر هنرآفرینان میراث کهن به اجرای برنامه بپردازد . استاد غلامعلی پورعطایی پژوهشگر موسیقی بود که دارای مدرک فوق دیپلم بود شغل وی معلمی بود که در نهایت ایشان بازنشسته آموزش و پرورش شدند .

معلم بودن جناب استاد باعث شد که با اشعار بزرگان فارسی و شاعران ایران زمین شناخت و آشنایی پیدا کند و این در خواندن اشعار پارسی به ایشان بسیار کمک کرد .

درباره زندگی شخصی ایشان می‌توان گفت که وی دو دختر و پسر داشته است که آنها نیز به نواختن ساز پرداخته‌اند و جالب است که بدانید یکی از فرزندان ایشان جایزه نوازنده برتر را در جشنواره موسیقی نواحی کرمان گرفته است .

آلبوم های ماندگار استاد پورعطایی

غلامعلی پورعطایی جزو افرادی بود که هم صدای بسیار خوبی داشت و هم ساز را به خوبی می نواخت ایشان قطعه موسیقی  ” نوایی نوایی ” را که خواند در میان جهانیان مانند بمب صدا کرد و طرفداران زیادی به دست آورد چرا که تصویر برداری بسیار زیبایی از نواختن و خواندن استاد انجام شده بود . یکی دیگر از ویژگی هایی که استاد غلامعلی پورعطایی داشت نحوه اجرای ایشان به هنگام نواختن ساز بوده است که باعث ایجاد حالی خوش به خواننده می شود این ویژگی ایشان باعث شد تا بسیاری از فیلمسازان همچون بهرام ‌بیضایی و واروژ کریم مسیحی از ایشان در ساخت کارهای خویش کمک بگیرند و وی توانست در بیش از ۱۸ فیلم ایفای نقش کند .

استاد غلامعلی پورعطایی همواره به صورت عضو اصلی در جشنواره های مختلف موسیقی شرکت می کرد و تقریبا می توان گفت از جمله هنرمندان پایه ثابت به شمار می رفت . از جشنواره هایی که جناب استاد حضوری پررنگ داشت می توان به جشنواره موسیقی نواحی ایران ، جشنواره موسیقی فجر ، جشنواره ذکر و ذاکرین اشاره نمود و حتی ایشان در بخش موسیقی نواحی ایران و دوتار نوازی به داوری پرداخت .

در برخی از آلبوم ها مانند آلبوم ” فرهنگ دیرینه خراسان ” فرزندان ایشان نیز در زدن ساز و خواندن ایشان را یاری کردند که این آلبوم ها جزء آثار ماندگار ایشان به حساب می آید .

ترانه هایی که باعث محبوبیت استاد غلامعلی پورعطایی شد

از جمله ترانه‌خوانی های که باعث محبوبیت استاد غلامعلی پورعطایی در میان همگان شد می‌توان به ترانه نوایی نوایی ، مقام الله مدد ، مقام سرحدی ، من این نامه به دلبر می کنم عرض ، من هو زنم ، نوایی اشاره نمود .

یکی دیگر از فعالیت‌هایی که غلامعلی پورعطایی انجام می داد و نسبت به آن ارادت خاصی داشت شرکت در مراسم شاهنامه خوانی با استفاده از دوتار بود مانند داستان سیاوش ، جنگ کک کوهزاد ( نام روستایی در شهرستان تربت جام ) ، داستان بیژن و منیژه ، جنگ هفت لشکر و … می باشد .

استاد پورعطایی و هنرمندان خطه جام

استاد غلامعلی پورعطایی درباره آموختن دوتار و آواز خود چنین گفته است که از سن ۸ یا ۹ سالگی به صورت ابتدایی در نزد پدر و مادرم مقدمات آواز و تا حدودی دوتار را آموخته و آشنایی زیادی را با اشعار محلی و همچنین غزلیات و قصاید و سروده های شاعران بزرگی همچون حافظ فردوسی عبدالرحمان جامی سعدی پیدا کردم سپس دوتار و آواز را در نزد استاد بزرگی همچون ” ملا شهاب الدین شیرمحمدی ” که جزء اساتید پرآوازه خطه جام و باخرز و … بود آموختم .

ایشان در نواختن و آواز خواندن آن چنان به شهرت رسیده بودند که تعدادی از پژوهشگران هنرهای آیینی و سنتی همچون خانم ” فوزیه مجد و دکتر محمدتقی مسعودیه ” از شهر تهران برای ضبط آثار ایشان به شهرستان تربت جام آمدند و ایشان را به عنوان یکی از برترین هنرمندان نواختن ساز و همچنین آواز خواندن معرفی کردند در نتیجه به جمع آوری آثار ایشان در چندین نوار پرداخته و در دسترس عموم قرار دادند تا هر یک از افرادی که به آثار وی علاقه مند هستند به راحتی به آثارش دسترسی پیدا کنند .

استادان غلامعلی پورعطایی

جناب استاد با همه توانایی ها و استعداد هایی که داشت باز هم برای رسیدن به اوج هنر نوازندگی و خوانندگی همواره به دنبال کمال بود ، در نتیجه برای افزایش توانایی های خود در این زمینه به نزد استادانی همچون یوسف خان تیموری و همچنین عبدالحمید ایوب خان منصور باتوری رفت و از محضر این استادان کسب فیض کرد ؛ ناگفته نماند که برای آموزش دوتار نیز به نزد استاد ذوالفقار عسکریان رفت و به مدت ۴ سال در زمینه دوتار در محضر ایشان شاگردی کرد .

شهرت استاد

شهرت استاد پورعطایی آنقدر زیاد شد که علاوه بر سفرهایی که به سراسر ایران داشت و برنامه هایی را اجرا می کرد سفرهای خارجی ایشان نیز قابل تحسین است که از ایشان دعوت به عمل می آمد تا در مراسم مختلف و مناسبتهای مختلف به اجرای برنامه بپردازد از جمله سفرهای خارجی ایشان می توان به سفر به تاجیکستان اشاره نمود که با حضور رئیس جمهور ایران به مناسبت نوروز انجام شد .

بیماری استاد پورعطایی

استاد غلامعلی پورعطایی سرانجام در ۱۲ مهر ماه سال ۱۳۹۳ در روز شنبه بر اثر بیماری درگذشت ایشان در ماه های آخر عمر خود دچار بیماری عفونی ریوی شده بودند و همچنین دچار دردهای شدید کمر و گردن و عفونت کیسه صفرا نیز شده بودند که مدتی را در بیمارستان امام رضای مشهد بستری بودند اما متاسفانه نتوانستند با این بیماری ها مبارزه کنند و بدین ترتیب در سن ۶۷ سالگی جان به جان آفرین سپردند .

برای کسب اطلاعات بیشتر از هنرمندان خطه تربت جام به سایت فرهنگی و خبری تربت جام مراجعه نمایید.

مشاهده بیشتر

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

همچنین ببینید
بستن
دکمه بازگشت به بالا