تربت جاممحیط زیستمقاله

گیاه قارچ و آشنایی با پرورش آن

قارچ و پرورش

پرورش قارچ در شهرستان تربت جام

قارچ چیست؟

گیاهی که علاوه بر مصرف خوراکی ، در طب سنتی و ساخت دارو ها نیز کاربرد بسیار فراوانی دارد .قارچ ها در یک محیطی که دارای کربن می باشد به صورت جمعی و گروهی رویش می یابند و این رویش به حالت لایه ای است .

این گیاه منبعی غنی از پروتئین و اسید های آمینه و کربوهیدرات ها و چربی ها و ویتامین ها و مواد معدنی هم چون پتاسیم و مس و فسفر و آهن می باشد و هم چنین یکی دیگر از مزیت های گیاه قارچ این می باشد که عمل آنزیمی قارچ ها که با مواد غذایی با ارزش اندک (کاه و کلش) همراه است سبب تولید مواد غذایی با ارزش بالا و چشم گیری می شود .

ایجاد ساختاری مطلوب در گیاه قارچ وابسته به دما و رطوبت و دی اکسید کربن در یک محیط می باشد .امروزه یکی از فعالیت هایی که درآمد و سود مطلوبی را در خود جای داده است و همچنین در صنعت تغذیه نیز روند صعودی و رو به رشد دارد ، پرورش دادن گیاه قارچ می باشد که دنبال کننده بسیاری را به همراه دارد .

یکی از دلایل اصلی توجه به این حرفه ، عدم نیاز به زمین می باشد ؛ چون به صورت طبقاتی عمل پرورش قارچ کامل می شود .

پرورش قارچ

یک سالن پرورش گیاه قارچ باید از لحاظ رطوبت و حرارت و نور و هوا دارای عایق باشد و به همین علت است که در این فعالیت استفاده از سالن های دوجداره امری بدیهی می باشد ؛ اما در حالت کلی رشد و پرورش گیاه قارچ در هر مکانی که شرایط لازم را داشته باشد امری شدنی است .بهتر است مکان پرورش دهی گیاه قارچ به بازار فروش آن نزدیک و از امتیاز های آب و برق برخوردار باشد .عالی ترین و مناسب ترین راه برای مشاهده روند زندگی گیاه قارچ ، کشت و پرورش آن می باشد .

بنابراین در ادامه به مشخصات یک محیط مطلوب جهت پرورش گیاه قارچ می پردازیم :

1: مجهز بودن دیوار های اتاق به سیمان جهت حفظ بیش تر رطوبت در خود .

2: وجود مکانی برای خروج آب .

3: عدم وجود درز در محیط پرورش گیاه قارچ به سبب حفظ رطوبت محیط آن .

4: الزامی بودن وجود ارتفاع 4 متری میان طبقه ها (برای بهره گیری بیش تر از سالن پرورش دهی گیاه قارچ باید آن ها را مجهز به قفسه کرد که مناسب ترین نوع آن طبقات پنج گانه است ؛

فاصله نخستین طبقه باید از سطح زمین 15 سانتی متر و فاصله آخرین طبقه از سقف سالن 1 متر باشد.)

5: مجهز بودن محیط به لوله کشی آب (آب پاشی و حفظ رطوبت)

6: الزام در نصب نمودن وسایل گرمایشی و تجهیزات هوا دهی و تهویه .

آب مصرفی جهت پرورش قارچ ها ، باید از کیفیتی در حد آب آشامیدنی برخوردار باشد .

میزان آب مورد نیاز برای تولید هر کیلو قارچ در واحد های مدرن و نیمه مدرن با هم تفاوت هایی دارد ؛ میزان آب مورد استفاده برای هر کیلو قارچ در واحد های مدرن 16 تا 20 لیتر می باشد اما در واحد های نیمه مدرن این عدد به 23 تا 30 لیتر می رسد .

گیاه قارچ که بر روی زمین می روید شامل چند بخش می شود :

قسمت پایه قارچ (این قسمت شکلی استوانه ای دارد و ارتفاع آن 2.5 تا 3 سانتی متر و قطر آن 1.5 تا 2 سانتی متر می باشد.)

قسمت پایه که بر روی کلاهک جای می گیرد و رنگ آن به سفید طلایی می ماند ؛ هم چنین حالتی چتر گونه دارد .

سطح تحتانی و یا زیرین (این بخش صفحاتی دارد که در امتداد شعاع چتر این گیاه جای خوش کرده اند و رنگ این صفحات در ابتدای دوره ی رشد و پرورش صورتی رنگ است که به مرور زمان به علت رشد نمودن به رنگ قهوه ای در می آید.)

میان صفحات گیاه قارچ اسپور یا هاگ های قارچ جای دارند و به هنگام شرایط مطلوب ریشه های سفید رنگ (ریسه یا میسلیوم) را تولید می کنند و در نهایت این میسلیوم ها به درون مواد آلی پوسیده رخنه می کنند و مواد غذایی لازم برای گیاه قارچ را تهیه می کنند .

کاشت و پرورش قارچ های دکمه ای شامل مراحلی می باشد که در ادامه به آن می پردازیم :

کمپوست قارچ دکمه ای (تدارک دیدن کمپوست برای پرورش قارچ امری بسیار پیچیده و زمان بر می باشد و همچنین اگر بخواهیم در منزل آن را تهیه کنیم کاری بسیار پر هزینه خواهد بود .کمپوست ها از مواد مختلفی هم چون کاه و کلش گندم و کود مرغی و بذر قارچ و پودر سنگ تهیه می شوند .روند تهیه تخمیر با استفاده از کود مرغی به مرحله فعلیت می رسد که بوی ناشی از آن بویی نا مطلوب و تهوع آور است ؛ بنابراین علت دوری کارخانه های تولید کمپوست از شهر ها نیز همین عامل می باشد.)

مرحله بذر پاشی و ریسه دوانی در کمپوست :

پس از پخش نمودن کمپوست تهیه شده در سطح سالن پرورش قارچ ، باید عملیات بذرپاشی را به صورت یکپارچه و یک دست بر روی کمپوست های سطح سالن به انجام برسانیم .

مرحله بعدی ریسه دوانی نام دارد که به معنای حاصل شدن قارچ ها بر روی سطح کمپوست ها به شکل تار های سفید رنگ می باشد.

مرحله خاک پوششی و ریسه دوانی در آن : بعد از گذشت 12 الی 14 روز لازم است که بر روی سطح کمپوست ها لایه ای از خاک پوچ و دارای درزبسیار پخش کنیم .

در این مرحله پیش از پخش نمودن خاک باید 70 درصد از کمپوست ها به رنگ سفید تبدیل شده باشند و

هم چنین قطره های آب که در زیر نایلون کمپوست ها قرار دارند باید رنگی طلایی به خود گیرند .

حال باید جهت حفظ رطوبت موجود بر روی سطح کمپوست ها روزنامه های مرطوبی را روی کمپوست های سالن پرورش قارچ بخوابانیم .مناسب ترین دما برای داخل کمپوست حداقل 23 درجه و حداکثر آن 28 درجه می باشد .

4.رافلینگ :یعنی شخم زدن یا زیرو رو کردن خاک پوششی در کاشت قارچ .

این مرحله را می توان به 2 طریق انجام داد :

رافلینگ عمیق : که خاک روی کمپوست ها در روز چهارم خاک دهی تماما باید شخم زده شود.

رافلینگ سطحی : در روز پنجم و یا ششم بعد از عمل خاک دهی باید شیار هایی 2 سانتی متری در سطح خاک ایجاد کنیم.

شوک دهی : هنگامی که 7 الی 10 روز از مرحله خاک دهی گذشت به انجام این مرحله صعود می کنیم .

این عمل سبب تحریک میسلیوم ها و انتقال کاشت قارچ دکمه ای از مرحله رویش به مرحله زایش می شود .عمل شوک دهی به معنای آبیاری سنگین سطح کمپوست ها است ولی به اندازه ای که در کمپوست ها ورود نکند .

برداشت : نخستین محصول پس از گذشت 12 روز از آغاز شوک دهی به دست نیروی انسانی می رسد ؛

وقتی قطر کلاهک قارچ به 5 تا 8 سانتی متر برسد نشان دهنده زمان برداشت محصول است .

پرورش قارچ در معدن زغال سنگ در ایران برای اولین بار در شهرستان تربت جام عملی گشت .هم اکنون معدن زغال سنگ گل بانو در شهرستان تربت جام با تدارک رطوبت و درجه حرارت مطلوب (37 درجه سانتی گراد) شرایط مساعدی را جهت پرورش قارچ فراهم کرده است .

برای مطالعه ی مقالات بیشتر در رابطه با پرورش قارچ از وبسایت فرهنگ و خبر تربت جام دیدن کنید.

 

 

مشاهده بیشتر

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا