دوتارفرهنگ تربت جام

صدای دلنشین موسیقی دوتار خراسان

دوتار خراسان

صدای دلنشین دوتار

موسیقی دوتار

ساز دوتار از قدیمی ترین سازهای ایرانی است. ساز دوتار از ساز های مضرابی مخصوص ایران زمین میباشد. چرا به ساز دوتار میگویند ساز مضرابی؟ زیرا دوتار را با مضراب می نوازند و و با ناخن، زخمه بر تار دوتار میزنند.

چرا به این ساز دوتار گفته میشود؟ زیرا ساز دوتار از 2 عدد تار اصلی تشکیل داده شده است. ساز دوتار را در طبقه بندی ساز های زهی و یا زخمه ای طبقه بندی میکنند.

جالب است بدانید که ساز دوتار در سازمان جهانی یونسکو ثبت شده و جزو میراث فرهنگی یونسکو میباشد.

ثبت جهانی دوتار

نکته جالب درباره دوتار این است که به دلیل سختی و ها مشقت هایی که ساختن دوتار مرغوب دارد، هنر ساخت 2تار نیز جزو میراث فرهنگی ناملموس یونسکو ثبت شده است.

همچنین نواختن دوتار که بسیار هنرمندانه و با ارزش است و جزو سنت های دیرینه ایران زمین است، جزو میراث فرهنگی ناملموس یونسکو ثبت شده است.

چه زمانی؟ در چهاردهمین چهاردهمین اجلاس کمیته میراث بشری ناملموس یونسکو که در کشور کلمبیا برگزار شد، هنر دوتار نوازی و البته ساخت دوتار، جزو میراث ناملموس یونسکو ثبت شده است.

تکنوازی دوتار

بهترین تکنوازان دوتار : بزرگان تکنوازی دوتار همچون استاد بزرگ ذوالفقار عسکریان و محسن عسکریان، نظر محمد تایبادی، سلمان سلیمانی و دیگر استادانی که در زمینه تک نوازی دوتار فعالیت می کنند.

خواننده دوتار خراسان شمالی

معروف ترین خواننده و دوتار نواز در شمال خراسان، استاد بزرگ قربان سلیمانی بود. این استاد بزرگ و عزیز که در سال 1386، فوت شد، از خوانندگان ترک زبان در شمال خراسان بود.

معروفیت اسن استاد گرانقدر تا حدی است که در سایت ویکی پدیا نیز اطلاعات این استاد موجود میباشد. استاد و خواننده دوتار، قربان سلیمانی، در شهر قوچان از شهر های خراسان رضوی متولد شدند.

این استاد بزرگوار، دوتار نوازی و خوانندگی را نزد پدرش، کربلایی رمضان آموخت. کربلای رمضان خودش نیز از دوتار نوازان معروف خراسان شمالی بود.

پس از مرگ کربلایی رمضان، قربان سلیمانی، دوتار نوازی و خوانندگی را نزد دیگر اساتید خراسانی همچون، خان محمد، عیوض و غلام حسین آموخت.

حاج قربان سلیمانی کنسرت ها و مراسم هایی که در خارج کشور و داخل کشور برگذار میشد، شرکت میکرد ولی تنها یک آلبوم از آثار گرانقدر این استاد بزرگ منتشر شده است.

دوتار نواز خراسان شمالی شیروان

علیرضا اسلامی از بهترین دوتار نوازان محلی خراسان شمالی و شهر شیروان میباشد. این خواننده و دوتار نواز شیروانی، از هشت سالگی به دلیل استعداد بی نظیر خود در این زمینه، فعالیت هنری در موسیقی را آغاز کرد.

این دوتار نواز خوش آوازه، در سن یازده سالگی نواختن دوتار را آغاز کرد. او بهترین معلمین خود را پدر خود و برادر بزرگتر خود می داند.

این هنرمند مردمی و معروف قطعه های استادان بزرگی همچون، حاج‌حیدرعلی کارگر، سلطان رضا ولی نژاد و علی گل افروز را به خوبی می تواند اجرا کند. هنرمند مردمی، علیرضا اسلامی، در آثار خود ردپایی از بزرگان این حرفه را بر جای میگذارد.

دوتار شمال خراسان

دوتار نوازی در خراسان بزرگ به دو گروه کلی تقسیم بندی میشود. یکی از این دسته ها دوتار نوازی خراسان شمالی و دوتار نوازی جنوب خراسان.

در دوتار نوازی شمال خراسان بزرگانی همچون قربان سلیمانی و دیگر بزرگان این هنر در خراسان شمالی میباشند. در کل هنر دوتار نوازی در خراسان طرفداران بسیار زیادی دارد و به تعریفی، خراسان مهد دوتار دنیا شناخته میشود.

نوع دوم سبک دوتار در خراسان مربوط به بخش جنوبی خراسان میباشد. استاد بزرگ غلامعلی پور عطایی، یکی از بزرگترین نوازندگان و خوانندگان دوتار در سطح جهانی بود که زادگاهش شهرستان تربت جام بود.

وی یکی از بهترین نوازندگان عاشقانه و عارفانه در دنیا بود. استاد بزرگ پور عطایی در نوجوانی علاقه خود به دوتار و نوازندگی را نشان داد.

بگذارید نظر این نوازنده و استاد بزرگ در رابطه با دوتار را برایتان ذکر کنم :

دوتار ساز دل است. هیچ‌کس از عبارت دوتارنوازی استفاده نمی‌کند و همه می‌گویند؛ دوتارزنی. دوتار را می‌زنند، ولی بقیه سازها را می‌نوازند. دوتار یک جور فریاد است اما این زدن به معنای خشونت نیست.

بیشتر جوشش و عصیان روح است. روال دوتارزدن اینگونه است که از یک دعوا شروع می‌شود و به آشتی ختم می‌شود.

دوتار خراسانی

گفتیم که دوتار نوازی در خراسان به دو سبک کلی انجام میشود. یکی سبک شمال خراسان و دیگری سبک جنوب خراسان. بزرگان این 2 سبک کلی را برایتان عرض کردم

ولی شاید سوال شود که چرا سبک خراسانی دوتار نوازی مجزا و خاص است؟ اساس تفاوت میان سبک خراسانی دوتار نوازی و دیگر سبک ها در شیوه دوتار نوازی میباشد.

شیوه کلی ادای دوتار به شیوه مضربی است اما در نظر دوتار نوازان خراسانی سبک پنجه زنی صدای دلنشین تر و بهتری دارد. البته هر دو سبک بسیار قابل احترام هستند. هر دو سبک دلایل و فلسفه قانع کننده ای دارند.

در اصطلاح خراسانی زمانی که از نوازنده ای درخواست دوتار نوازی میشود، گفته میشود پنجه ای برای ما بنواز ولی نمیگویند که مضرابی برای ما بزن. همین تفاوت اصلی میان سبک دوتار خراسانی و دیگر دوتار نوازی ها میباشد.

در دوتار نوازی خراسانی از 5 انگشت برای نواختن استفاده میشود. تکنیک پنجه زنی انرژی زیادی دارد و تکنیک های بسیار زیادی دارد. قصد این نیست که شیوه مضربی زیر سوال برود.

سبک پنجه زنی به دلیل استفاده از 5 انگشت پتانسیل زیادی دارد و قطعه های بسیار دلنشین و زیبایی را میتوان با روش پنجه زنی نواخت.

بر طبق تحقیقات، سبک پنجه زنی خراسانی دارای اصالت و قدمت بیشتری است و بزرگان این هنر معمولا از روش پنجه زنی استفاده میکردند.

آموزش دوتار

اولین قدم در راه آموزش هر هنری، داشتن انگیزه و نیت برای یادگیری است. شما برای اینکه بتوانید هنری را به صورت خاص و تخصصی یاد بگیرید باید به آن هنر عشق بورزید و از یادگیری و اجرای آن لذت ببرید.

آموزش دوتار نیز از این قاعده جدا نیست. شما برای اینکه در دوتارنوازی تخصص پیدا کنید باید ابتدا عشق و علاقه و پشتکار زیادی داشته باشید و کاملا تخصصی و از روی علاقه یادگیری را شروع کنید.

مدت زمان یادگیری دوتار

یک هنرجو که وارد حرفه ی دوتار نوازی میشود این سوال برایش پیش میاید که چند سال طول میکشد که دوتار نوازی ماهر شود. باید بگوییم که مدت زمان طول کشیدن یادگیری دوتار نوازی بستگی به عوامل زیادی دارد.

یکی از اینها بر میگردد به همین پشتکار و علاقه هنرجو هر چقدر پشتکار و علاقه هنرجو به یادگیری دوتار نوازی بیشتر باشد، مدت زمان لازمه برای یادگیری هنر کمتر میشود.
ملاک بعدی سطحی است که هنرجو قصد رسیدن به آن را دارد. به عنوان مثال اگر هنرجو قصد رسیدن به سطح مقدماتی و در حد نواختن چند قطعه را داشته باشد، ممکن است در طی مدت یک سال بتواند به این سطح مقدماتی برسد.

اما اگر قصد هنرجو از یادگیری دوتار نواری، یادگیری و تسلط کامل بر روی دیوار است، ممکن است یادگیری 3 یا 4 سال طول کشید که زمان زیادی است اما در عوض هنرجو به دوتار نوازی ماهر تبدیل خواهد شد

البته همه اینها بستگی به علاقه و پشتکار نیز دارد.
نکته بعدی و عامل بعدی که بسیار مهم است استعداد هنرجو در زمینه موسیقی است. بدون شک استعداد شخص در طول مدت یادگیری، نقش مهمی در سرعت یادگیری هنرجو دارد.

هر چقدر استعداد و هنر هنرجو در زمینه یادگیری هنر موسیقی بیشتر باشد، مدت زمان یادگیری کاهش می یابد.در این امر که پشتکار و تلاش فراوان همیشه نتیجه می دهد شکی نیست ولی این نکته غیر قابل پنهان است.

جهت کسب اطلاعات جامع در این خصوص به سایت فرهنگی و خبری تربت جام مراجعه نمایید.

مشاهده بیشتر

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا