تاریخچه تربت جامتربت جامدوتاررقص محلیسفالگریصنایع دستی تربت جامغذاهای محلیفرت بافیفرهنگ تربت جامکشاورزیگلیم بافیمیراث فرهنگی

شرحی بر سوغات شهرستان تربت جام

سوغات شهرستان تربت جام

شهرستان تربت جام (سوغات شهرستان تربت جام)

شهرستان تربت جام: شهر تربت جام که مرکز شهرستان تربت‌ جام است و واقع در خراسان رضوی می باشد. به نام های مختلفی در گذشته نامیده شده است.

فاصله آن تا شهر مشهد ۱۶۵ کیلومتر می باشد. در زمان های قدیم از نظر تاریخی، فرهنگی و… اهمیت فراوانی داشته است. شهرستان تربت جام بناهای تاریخی زیادی دارد.

همچنین اقوام مختلفی در این شهرستان زندگی می کنند. مذهب مردم این شهر اهل سنت و شیعه جعفری است.
موسیقی آن سابقه دیرینه ای دارد و دارای شاخه های متفاوتی مانند دو بیتی خوانی ، صلوات خوانی و موارد دیگری است. رقص های محلی آن چوب بازی ، هتن و … می باشد.

صنایع دستی این شهرستان مانند خورجین بافی، قالی بافی، جاجیم بافی، کرباس بافی و … جزء سوغاتی های مهم آن نیز است که حتی قالی های بافته شده این شهرستان صادر می شود.

همچنین خربزه و زعفران از سوغاتی های معروف دیگر تربت جام است. این شهرستان غذاهای محلی و لباس محلی نیز دارد.
شهرستان تربت جام سوغاتی های معروفی دارد. که از جمله معروف ترین آنها خربزه، قالی، فرد بافی، جاجیم بافی، ظروف سفالی و… می باشد.

سوغاتی از جمله مواردی است که هر کسی زمان سفر به آن اهمیت می دهد؛ و از بهترین چیزها سوغاتی همان شهری است که اشخاص به آنجا سفر می کنند. در ایران سوغاتی تنوع زیادی دارد.

و شهرستان تربت جام هم مانند هر شهر دیگری سوغاتی های مخصوص خود را دارد. که بین گردشگران ایرانی و خارجی از اهمیت بالایی برخوردار است.

صنایع دستی شهرستان تربت جام

صنایع دستی شهرستان تربت جام: کارهای دستی که انسان با هنر خاصی می سازند را صنایع دستی می گویند. برای ساختن آنها باید تجربه و مهارت کافی را داشت.

اولین وسیله ای که انسان برای رفع نیاز خود استفاده کرد، خاک بود که در پی آن چرخ سفالگری را ساخت و استفاده های زیادی از آن‌ کرد. که هنوز هم در شهرهای مختلفی وجود دارد.

کشور ایران نیز مانند سایر کشورها در ساخت صنایع دستی یکی از بهترین کشورها می باشد. با توجه به اقلیم‌ های
متفاوت تنوع صنایع زیاد است.

شهرستان تربت جان نیز دارای صنایع دستی متنوعی است که طرفداران زیادی دارد. و یکی از مهم ترین سوغاتی های این شهرستان می باشد.

هنرهای سنتی و دستی این شهرستان عبارتند از:

گلیم بافی، دوخت های تزئینی و سنتی، معرق کاری و … می باشد.

۱-گلیم بافی: نوعی فرش است. تار و پودی که در آن استفاده می شود جنس آن بیشتر پنبه، پشم و موی بز می باشد. طرز بافتن آن یکی در میان از زیر و روی یکدیگر رد می شود.

بین مردم شهرستان تربت جام از گذشته های دور وجود داشته است.
۲- دوخت های تزئینی: به آن سوزن دوزی، روکاری یا رودوزی می گویند. بر روی پارچه های بدون نقش یا نقش دار دوخته می شود. به مهارت و دقت زیادی نیاز دارد. قیمت آن مناسب می باشد .

در شهرستان تربت جام نیز این هنر موجبات اشتعال زایی را فراهم نموده است.
۳- معرق کاری: اولین شاخصه مهم معرق کاری ایجاد نقش و نگار با دقت زیاد روی چوب می باشد. از قدیمی ترین هنرها نزد ایرانیان است .

افراد زیادی به وسیله هنر معرق کاری و استعدادی که دارند، تابلوهای زیبایی را ساخته و بر سابقه این هنر می افزایند‌. بانوان هنرمند ساکن مهمانشهر تربت جام با ذوق، سلیقه و پشتکار خود این تابلو ها را خلق می کنند.

۴- سفالگری: انسان برای رفع نیاز خود از خاک استفاده می کردند؛ که اولین مواد برای ساخت سفال می باشد. این هنر با پیشرفت شهرها و روستاها دچار تغییر شده است. امروزه کمتر به این هنر توجه می شود.
تربت جام از شهرهایی است که پیوسته از این هنر استفاده و کسب درآمد می کند. متاسفانه بسیاری از صنایع دستی این شهرستان در حال فراموش شدن است. ما وظیفه داریم که در موزه مردم شناسی هویت آن را دنبال کنیم.

خربزه شهرستان تربت جام (سوغات شهرستان تربت جام)

خربزه شهرستان تربت جام: کلمه خربزه از دو بخش خر(بزرگ) و بزه( خیار) تشکیل شده است. این میوه دارای ویتامین های A وC می باشد. این گیاه در هر خاکی قابل کشت است، به جز خاک هایی که اسید دارند.

خاکی که خربزه در آن کشت می شود باید دارای کلسیم، ازت، پتاسیم و پی اچ آن ۶ تا ۷ باشد. از خانواده کدوییان و میوه آن شیرین‌و آبدار و جزء صیفی جات می باشد.

کوتاه قامت و روی زمین پهن است. گرمک و طالبی نیز جزء این نوع میوه می باشند. در آب و هوای گرم و آفتابی قابل کشت و زمانی بین ۸۰ تا ۱۲۰ روز برای رشد آن نیاز است.

در مناطق گرم و خشک از جمله شهرستان تربت جام نیز کشت می شود. این‌ گیاه به صورت دسته ای یا گروهی در ردیف هایی از برآمدگی های خاکی کشت می شود.

همچنین به صورت جوی و پشته به وسیله بذر یا نشاء نیز کاشت می شود. در شهرستان های زیادی کشت آن صورت می گیرد.
اما خربزه تایباد و تربت جام در بالاترین رتبه از نظر طعم و کیفیت قرار دارد. در شهرستان تربت جام برای مقابله با تنش خشکی، خربزه به طریق مالچ پلاستیک کشت می شود.

که اوایل فروردین بهترین زمان برای کاشت است. اما در تربت جام از اوایل اسفند شروع می شود. مزایای این روش کاشت جلوگیری از رشد علف های هرز، انواع بیماری ها و آفت می باشد.

همچنین آلاینده محیط زیست را کاهش و سلامت غذایی را به همراه دارد. زمان برداشت
آن از اوایل تیر تا اواخر شهریور است.

مهم ترین فواید این میوه:

خواص ضد سرطانی، کاهش وزن، تقویت کننده انرژی، سلامت گوارش، محافظ چشم و بینایی و … می باشد.

خربزه در ایران انواع مختلفی دارد که مهمترین آنها عبارتند از :

دستنبو، خاقانی، شهسواری، گرمساری، آتشین، زابلی و … است. به طور کلی این میوه خوشمزه از مهم ترین و معروف ترین سوغاتی های تربت جام به حساب می آید. همچنین رتبه اول را در تولید و کاشت خربزه دارد.

فرت بافی شهرستان تربت جام

فرت بافی شهرستان تربت جام: فرت بافی سابقه طولانی دارد.نوعی هنر پارچه بافی بوده و نقش مهمی در اشتغال زایی شهرستان تربت جام دارد. فرت بافی بخشی از جهیزیه عروس های شهرستان می باشد.

یکی از صنایع دستی و سوغاتی های تربت جام است. فرت پارچه ای که بافت صاف و از ابریشم یا نخ پنبه با نقش های جو دانه، پیچازی و… می باشد. همچنین نوعی بافت سنتی پارچه های زیبا است.

نقش های آن برگرفته از طبیعت می باشد. موارد استفاده فرت: حوله دست و صورت، جانماز، دستمال آشپزخانه، جیبی، چادر شب و… است.
این هنر در زمان های قدیم جزء شغل های اصلی مردم بود که در کارگاه ها صورت می گرفت؛ اما امروزه با توجه به اوضاع نابسامان بازار توسط بانوان در منزل انجام می شود.

علت اصلی ایجاد این هنر سبک بودن آن و سرد بودن هوا درفصل زمستان برای کار کشاورزان بود. پنبه ماده اولیه فرت بافی است؛ روستای بزد از توابع تربت جام از اصلی ترین مراکز تولید این محصول است.

هنر فرت بافی از گذشته توسط هنرمندان تربت جام به خصوص روستای بزد انجام می شد. که یکی از زنان روستای بزد برای جلوگیری از فراموشی این هنر کارگاهی را در این روستا تاسیس و این هنر را رونق بخشید.

در این روستا علاوه بر فرت بافی، قالی بافی، قالیچه بافی و پشتی اصیل نیز انجام می شود. علاوه بر فرت بافی هنرهای دیگری مانند: حصیر بافی، سنگ تراشی، قلم زنی، ساخت دوتار، مسگری و… در این شهرستان انجام می شود.

مشاهده بیشتر

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا